فرجام جمود: بیانیهی آغازین سلسله پادکستها
بیانیهی آغازین سلسله پادکستهای «فرجامِ جمود» به نام آنکه عقل را مایه اقتدار و جهل را ریشهی زوال قرار داد سلام به همراهان دغدغهمند مجموعه «کدگشا». ما در کدگشا مأموریتی برای خود تعریف کردهایم: «جریانشناسی نفوذ و بازخوانی ریشههای انحطاط». پیش از این در چند قسمت، به موضوع چالشبرانگیز «تحجر» [...]
ادامه مطلب...
کالبدشکافی تحجر: نقش تحجر در سقوط صفویه و ظهور قاجار
تحلیل نقش ویرانگر تحجر در فروپاشی صفویه؛ بررسی چگونگی نفوذ استعمار از طریق ترویج اخباریگری و خرافات باطنی که با سلب عقلانیت و اراده، مسیر انتقال قدرت به قاجاریه را هموار کرد.
ادامه مطلب...
کالبدشکافی تحجر و جمود فکری در منظومه سخنرانیهای علامه مصباح یزدی
بازخوانی انتقادی پدیده تحجر و جمود فکری در منظومه اندیشه آیتالله مصباح یزدی. مقاله تبیین میکند که از منظر علامه، تحجر نه یک ویژگی اخلاقی، بلکه یک انحراف فکری است که با اصالت بخشیدن به «عادتهای کهنه» به جای «حقیقت دین»، جادهصافکنِ سکولاریسم و نفوذ فرهنگی میشود. در این نوشتار، [...]
ادامه مطلب...
کالبدشکافی تحجر و جمود در اندیشه شهید مطهری
این مقاله به کالبدشکافی مفهوم تحجر و جمود فکری در منظومه اندیشه شهید مرتضی مطهری میپردازد. با بازخوانی جامع آثار استاد، ریشههای تاریخی تحجر در جریان خوارج، تفاوت میان نیازهای ثابت و متغیر، و نقش حیاتی اجتهاد پویا در مواجهه با مقتضیات زمان بررسی شده است تا الگویی برای خروج [...]
ادامه مطلب...
شناخت تحجر در منظومه فکری رهبر انقلاب
این مقاله با بررسی جامع بیانات رهبر انقلاب در سایت KHAMENEI.IR، به کالبدشکافی جریان تحجر، پیوند آن با سکولاریسم و راهکارهای عبور از انجماد فکری در بدنه مدیریتی و اندیشهای جامعه برای تحقق اسلام ناب میپردازد.
ادامه مطلب...
چرا شهید بهشتی با تحجر مقابله میکرد؟
۱. مقدمه: سفری در میان تمام کلمات شهید مظلوم این مقاله، محصول یک مطالعه گذرا یا نگاهی سطحی به چند سخنرانی مشهور نیست. برای نگارش آنچه پیش رو دارید، سفری چالشبرانگیز و دقیق در میان تمام آثار بهجامانده از شهید بهشتی انجام شده است؛ از لابلای صفحات مکتوب کتابهای فقهی [...]
ادامه مطلب...
رمزگشایی از نبردِ امام خمینی (ره) با تحجر در جلد ۲۱ صحیفه
این مقاله با تمرکز بر جلد ۲۱ صحیفه، به رمزگشایی از نبرد استراتژیک امام خمینی (ره) با تحجر، تبیین مفهوم خوندل و ضرورت بازخوانی هشدارهای ایشان برای مقابله با انجماد فکری امروز میپردازد.
ادامه مطلب...
آناتومی انجماد؛ تحجر به مثابه ویروسِ ذهن
این مقاله با واکاوی تحجر به مثابه ویروسی فکری، به بررسی مکانیزم انسداد ذهنی، هشدارهای امام خمینی (ره) و ضرورت نقد خویشتن برای جلوگیری از تبدیل دین به موجودی بیاثر و مومیایی میپردازد.
ادامه مطلب...
دیدبانِ تلآویو | چرا «رونن کوهن» روی بازگشتِ «انجمن حجتیه» شرطبندی کرده است؟
واکاوی پروژه امنیتی «رونن کوهن»، استاد دانشگاه آریل اسرائیل، که روی «انجمن حجتیه» به عنوان آلترناتیو جمهوری اسلامی شرطبندی کرده است. این مقاله، نقشه دشمن برای بهرهبرداری از شکافهای ایدئولوژیک و ترویج «اسلام بیخطر» را افشا میکند.
ادامه مطلب...
کارفرما یا ولیامر؟ | وقتی رابطه «امام و امت» به «قرارداد طلاق» تبدیل میشود
نقد نظریه عجیب «طلاق سیاسی»؛ چرا تشبیه رابطه مردم و حکومت به رابطه «زن و شوهر» (در کلام سروش محلاتی) یک مغالطه خطرناک برای مشروعیتزدایی از نظام در روزهای سخت است؟
ادامه مطلب...
آیا دین باید به مرخصی برود؟ | توافقِ عجیبِ یک انجمنِ سنتی با یک روشنفکرِ مدرن
بررسی همگرایی عجیب میان «انجمن حجتیه» و «روشنفکری دینی»؛ چگونه هر دو جریان با استدلالهایی متفاوت، حکم به تعطیلی حکومت دینی میدهند و جامعه را در برابر فساد و استبداد، بیپناه میگذارند؟
ادامه مطلب...
اصلاحطلبِ محافظهکار؛ چرا سروش محلاتی در «سیاست» مدرن، اما در «مهریه» سنتی میشود؟
سروش محلاتی که همواره بر «تغییر روشها» و «عقلانیت» تأکید دارد، در ماجرای اصلاح قانون مهریه، در برابر تغییر روش (عندالمطالبه به عندالاستطاعه) مقاومت میکند. این مقاله نشان میدهد که موتور محرک اجتهاد او، نه «متدولوژی»، بلکه «موضع سیاسی» است.
ادامه مطلب...
چرا نظرات سروش محلاتی در آزمون «تجربه بشری» شکست میخورد؟
سروش محلاتی در تئوری میگوید «روشها قداست ندارد» و «تجربه بشری حجت است»، اما در عمل تمام ساختارهای برآمده از تجربه جمهوری اسلامی را نقد میکند. این مقاله تناقض میان «آرمانگرایی انتزاعی» او و «واقعگرایی شهید بهشتی» را آشکار میکند.
ادامه مطلب...
از ترس استبداد به آغوش هرجومرج: نقد روششناختی کتاب «دین و دیکتاتوری» سروش محلاتی
کتاب «دین و دیکتاتوری» جامعه را بر سر یک دوراهی قرار میدهد: یا پذیرش یک حاکمیت دینی که بالقوه میتواند به استبداد بغلتد، یا سپردن سرنوشت جامعه به ارادهای مبهم به نام «خواست عمومی» که خود، همانطور که نشان دادیم، به هرجومرج میانجامد.
ادامه مطلب...
نبرد با کدام دشمن؟ بازخوانی دو روایت از «استکبارستیزی» در مکتب شهید بهشتی و سروش محلاتی
در سالروز ۱۳ آبان، کدام مبارزه اولویت دارد؟ تحلیل تفاوت روششناختی شهید بهشتی در نبرد با «استکبار خارجی» و روش سروش محلاتی در تمرکز بر «استبداد داخلی».
ادامه مطلب...
چسبیدن به جسم، خیانت به روح؛ چگونه از اندیشه نائینی برای نفی هدف نائینی استفاده میشود؟
این مقاله با نقد قرائت سروش محلاتی از نائینی، نشان میدهد چگونه با چسبیدن به «جسم» پیشنهاد او، به «روح» آن (تضمین حاکمیت شرع) خیانت شده و تاریخ مهندسی میشود.
ادامه مطلب...
از «پرداخت هزینه» تا «تحمیل هزینه»؛ کالبدشکافی یک مغالطه در سالروز نطق امام علیه کاپیتولاسیون
این مقاله مغالطه «تحمیل هزینه بر مردم» را نقد میکند. با استناد به تبعید امام در ۴ آبان، نشان میدهد منطق انقلاب، تحمیل هزینه نیست، بلکه تقسیم آن با پیشگامی رهبران است.
ادامه مطلب...
«تقیه» به مثابه استراتژی اقدام یا نظریه انفعال؟ کالبدشکافی استناد به شهید بهشتی در پروژه آنتی تز انقلاب
این مقاله با نقد قرائت سروش محلاتی از تقیه شهید بهشتی، نشان میدهد که این یک بازسازی گزینشی است که نظریه «تقیه به مثابه جهاد» را به «نظریه انفعال» برای ساختن آنتی تز انقلاب تبدیل میکند.
ادامه مطلب...