قالب وردپرس بیتستان پرنده فناوری

منشور روحانیت

 

مقدمه

پیام امام خمینی(س) در سوم اسفند1367 که خطاب به روحانیون صادر شده، با عنوان منشور روحانیت شناخته می شود و رسالت حوزه های علمیه و استراتژی نظام جمهوری اسلامی ایران را تعیین و مشخص می کند.

این پیام، حاوی نکات مهم، هشدارهای اساسی و تحلیلهای ظریفی است که نگاه امام راحل(س) را نسبت به گذشته، امروز و فردای حوزه های علمیه و روحانیت، به اجمال و اختصار ترسیم می کند.

در این پیام، گرچه دفاع از عملکرد نظام جمهوری اسلامی ایران در دهه اول انقلاب، یکی از محورهای مهم آن است، ولی جایگاه علمی، تربیتی، اجتماعی و سیاسی روحانیت اصیل و آسیبها و چالشهای تهدیدکننده آن، رویکرد اصلی پیام را تشکیل می دهد.

بنابراین بازخوانی این پیام و بازکاوی نکات و ظرائف فراوان و دقیق آن، نه تنها برای مخاطبان مستقیم، بلکه برای نخبگان و مسئولان جامعه و اقشار تاثیرگذار، امری لازم به نظر می رسد.

ایشان وظیفه حوزه های علمیه را جاری ساختن تفکر اسلام ناب می داند و در بخشی از پیام خود می فرمایند: «استکبار وقتی که از نابودی مطلق روحانیت و حوزه ها مایوس شد، دو راه برای ضربه زدن انتخاب نمود. یکی راه ارعاب و زور، دیگری راه خدعه و نفوذ. در قرن معاصر وقتی حربه ی ارعاب و تهدید چندان کارگر نشد، راه های نفوذ تقویت گردید.»

گرچه چاره اندیشی برای برخی از این چالشها و آسیبها، مشکل و پیچیده است، اما مسلما هیچ مساله مهمی با فراموش کردن، حل نخواهد شد. بنابراین تأمل در این پیام و فهم آن در فضای فکری و فرهنگی روحانیت و حوزه ها، گام نخست و حداقلی است که یادآوری و تاکید بر آن به مناسبت های مختلف ضروری است.

در ادامه به صورت مختصر به نکات اصلی و محوری پیام اشاره می شود:

جایگاه و نقش علمی روحانیت:

یادآوری نقش برجسته حوزه های علمیه و علمای متعهد در طول تاریخ اسلام و تشیع، نخستین محور مهم این پیام می باشد که این یادآوری، درواقع پاسخی است به یک پرسش مهم مبنی بر این که ضرورت و کارکرد نهاد روحانیت و حوزه های علمیه چیست و چه عوامل و دلایلی استمرار این نهاد دینی را توجیه و تبیین می کند؟

جایگاه و نقش اجتماعی روحانیت:

جایگاه و نقش اجتماعی روحانیت مساله دیگری است که حضرت امام(س) به آن می پردازند: «صدها سال است که روحانیت اسلام تکیه گاه محرومان بوده است…… علماء اصیل اسلام هرگز زیر بار سرمایه داران و پول پرستان و خوانین نرفته اند… روحانیتٍ متعهد، به خون سرمایه داران زالو صفت تشنه است و هرگز با آنان سرآشتی نداشته و نخواهد داشت.» (صحیفه امام، ج‏21، ص: 275)

افشاء و طرد روحانیون وابسته و متحجر:

توجه و تاکید بر نقش برجسته و جایگاه موثر حوزه های علمیه و روحانیت، مانع از آن نیست که واقعیتهای تلخ درباره حوزه بیان نشود و جریانهای منحرف و یا اشخاص وابسته به بیگانگان که در میان حوزه ها و روحانیان نفوذ می کرده اند، معرفی نشوند. لذا حضرت امام (س) پس از بیان ویژگیهای مثبت و خدمات شایان روحانیت، می فرمایند: «در حوزه های علمیه هستند افرادی که علیه انقلاب و اسلام ناب محمدی فعالیت دارند… خطر تحجر گرایان و مقدس نمایان احمق در حوزه های علمیه کم نیست.» (صحیفه امام، ج‏21، ص: 277)

امام با ذکر نمونه هایی از نفوذ بیگانگان در ذهنیت و فرهنگ حوزه ها، مهم ترین حرکت استعماری را القاء شعار جدایی دین از سیاست می دانند و هشدار می دهند که این حربه در حوزه و روحانیت تااندازه ای کارگر شده است: «هنوز حوزه ها به هر دو تفکر آمیخته اند و باید مراقب بود که تفکر جدایی دین از سیاست، از لایه های تفکر اهل جمود به طلاب جوان سرایت نکند.» (صحیفه امام، ج‏21، ص: 279)

آسیب ها و چالش ها:

بخش اساسی و عمده پیام، درواقع به یادآوری و هشدار نسبت به آسیبها، اشکالات و آفاتی می پردازد که حوزه ها و روحانیت اصیل و متعهد، باید نسبت به آن هوشیار و حساس بوده و ضمن پرهیز خود از این آسیبها مراقب نفوذ برخی دیدگاهها و تلقیهای نادرست به ذهن و فرهنگ حوزه ها و به ویژه طلاب جوان باشند. برخی از این موارد، چالشهایی است که چه بسا در قالبهای فریبنده و دنیاپسند و یا به بهانه های مقدس مآبانه مطرح می شود، در حالی که غایت آنها تهدید روحانیت است.

در اسفند سال 1394 نیز مقام معظم رهبری در جمع طلاب و فضلای حوزه علمیه مطالبی را بیان کردند که همه ی حوزه در تمام طیف‌ها و طبقات، از آن سخنرانی روشنگرانه رهبری متاثر شد و شاید بتوان گفت که آن سخنرانی در واقع یک منشور روحانیت دوم برای حوزویان به حساب می‌آید. ایشان در این سخنرانی بحث «حوزه انقلابی» را مطرح کردند.

 

این مطلب را هم ببینید: موشن گرافیک حوزه انقلابی

تماشای این موشن گرافیک در آپارات

           

مطلب پیشنهادی

اهمیت گفتمان سازی

اهمیت گفتمان سازی رهبر معظم انقلاب در خطبه های نمازجمعه پس از شهادت شهید سلیمانی …

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *